Extreemrechts en de verkiezingen. Waakzaamheid blijft geboden!

In Brussel voert het Vlaams Belang zelfs een tweetalige campagne…

Zondag trekken we naar de stembus. Voor het extreemrechtse Vlaams Belang zijn het niet de gemakkelijkste verkiezingen, maar toch hoopt die partij op vooruitgang en zelfs op het einde van het cordon sanitaire.

Opbod van racisme

Bart De Wever stelt dat N-VA erin geslaagd is om extreemrechts klein te krijgen. Hij zegt dat dit een overwinning van de democratie is. Maar in september werd plots voor een breder publiek duidelijk dat een groep neonazi’s onder de naam Schild & Vrienden actief was en vooral op de N-VA georiënteerd was met tientallen kandidaten bij de gemeenteraadsverkiezingen. Daarnaast is er het bijzonder brutale en repressieve asielbeleid van Theo Francken. Naarmate de campagne vorderde legde N-VA steeds meer nadruk op het uitwijzingsbeleid en op vooroordelen tegen vluchtelingen. Wat 20 jaar geleden schokkend racisme was, is vandaag mainstream geworden.

Het maakt dat zelfs Filip Dewinter moeite heeft om zijn draai te vinden in deze campagne. Zijn belangrijkste argument is overgenomen door anderen. Hij kan enkel proberen om er nog een schep bovenop te doen. Het resultaat is dat in zijn pamfletten te lezen is dat er geen probleem is van tekort aan betaalbare huisvesting, degelijke jobs en openbare diensten, maar dat er enkel een probleem is van “teveel vluchtelingen.” Met een titel als “Antwerpen of Antwerpistan, de keuze is aan u” is de subtiliteit zoals steeds ver zoek. Niet alleen in Antwerpen is er zo’n platte campagne. Zo verspreidde het VB in Sint-Niklaas een folder met een strip waarin Sinterklaas uithaalt naar de vreemdelingen – van zwarte piet is er in deze strip overigens geen sprake.

N-VA-kandidaten van wie geweten was dat ze actief zijn bij Schild & Vrienden werden van de lijsten gehaald. Uit de partij verdwenen ze niet en de partijleiding was er snel bij om erop aan te dringen dat er geen sprake mag zijn van een ‘heksenjacht.’ Het geeft aan dat de strijd om de kiezers met racistische vooroordelen niet opgegeven wordt, maar voor N-VA eigenlijk aan belang gewonnen heeft. Na een regeerperiode waarin de pensioenleeftijd werd opgetrokken, onze lonen een indexsprong te verwerken kregen en nog tal van andere asociale maatregelen werden genomen, is dat niet verwonderlijk. Tegen een achtergrond van sociale tekorten kan racisme een bredere ingang vinden. De antiracistische strijd is dus zeker niet voorbij.

Cordon sanitaire?

De peilingen zijn soms erg tegenstrijdig. Het Vlaams Belang is bovendien niet zo heel stabiel. Dat blijkt uit de interne partijwerking die enorm verzwakt is: er zijn minder lijsten en waar het VB opkomt, zijn er meer onvolledige lijsten. Om maar twee opmerkelijke voorbeelden van onvolledige lijsten te geven: in Turnhout peilde Het Nieuwsblad het VB als grootste partij met 17,6%, maar de lijst komt zes kandidaten te kort om volledig te zijn. Nog opmerkelijker: voor de districtsraadsverkiezingen in het district Antwerpen – de binnenstad en linkeroever – komt de lijst geduwd door Gerolf Annemans slechts aan 16 kandidaten voor 33 zetels!

Bovendien bleek dat enkele VB-kandidaten aangebrand waren: steun aan openlijk fascisme op sociale media. Dat was onder meer het geval bij de voorzitster van Vlaams Belang Dendermonde, maar ook bij 15 kandidaten die door Het Laatste Nieuws aan fascisme gelinkt werden. Ongetwijfeld kunnen er nog veel meer VB-kandidaten op dat lijstje gezet worden. Een erg stabiele basis voor de partij is het alleszins niet.

Hoe het VB zal scoren is moeilijk te voorspellen. De peiling van Het Nieuwsblad die van het VB de grootste partij van Turnhout maakte, werd gevolgd door een peiling van Gazet van Antwerpen waarin het VB met 8,4% de zesde partij zou zijn. In Antwerpen zelf zou het VB volgens de peiling van Gazet van Antwerpen iets beter scoren dan in de peiling van Het Nieuwsblad, telkens tussen 10 en 15% wat uiteraard een pak onder de 33% van 2006 blijft.

In een aantal voornamelijk kleinere steden en grotere gemeenten zou het Vlaams Belang kunnen scoren. De partij mikt onder meer op Oostende, Denderleeuw, Ninove (waar het onder de naam ‘Forza Ninove’ opkomt en in 2012 goed was voor 26.5%), Schoten, Sint-Niklaas, … Voorzitter Van Grieken suggereerde dat het doorbreken van het cordon sanitaire in enkele gemeenten een mogelijkheid is. Antiracisten kunnen zich daar best op voorbereiden, zelfs indien het verre van zeker is dat het zo ver zal komen. Coalities met N-VA zijn weinig waarschijnlijk: dat ondermijnt de mogelijkheid om de huidige federale coalitie na mei 2017 verder te zetten.

Het cordon sanitaire kan extreemrechts niet stoppen, het doet niets aan de voedingsbodem ervan. Maar het is beter dat we extreemrechts niet aan de macht laten en geen ruimte geven om een asociaal en racistisch beleid in de praktijk te brengen.

Gevaar niet geweken

Het ziet er niet naar uit dat het Vlaams Belang kan terugkeren in grotere steden als Antwerpen, Gent, Mechelen of Brussel. Maar in kleinere steden is vooruitgang tot hoge resultaten niet uitgesloten. Bovendien blijft het VB toch nog steeds meer dan 10% scoren in Antwerpen.

Daarnaast staat N-VA bijzonder sterk, zelfs indien De Wever klappen krijgt in Antwerpen in vergelijking met 2012. De nadruk op racisme is toegenomen, de makke reactie op de aanwezigheid van openlijke fascisten in eigen rangen was eveneens een teken aan de wand. Niet dat N-VA een fascistische partij is, maar er wordt wel heel zacht op die Schild & Vrienden gereageerd.

Electoraal en organisatorisch kreeg het Vlaams Belang klappen, maar dat komt niet omdat racistische vooroordelen verdwenen zijn. De nadruk van N-VA op migratie biedt het Vlaams Belang de kans om zichzelf terug op de agenda te zetten. Het VB pakt nu al uit met een boekje onder de titel ‘Francken faalt’.

Antifascisten kunnen best waakzaam blijven!